Systeemdenken

Trowaves

Systeemdenken

Wat is systeemdenken?

Bij het kijken naar een systeem, wat opgebouwd is uit delen, gaat het niet om de delen op zichzelf maar om de invloed die het op elkaar heeft.

Iedereen die geboren wordt is onderdeel van een systeem. Ieder neemt zijn eigen plekje in of neemt geen plek in, een ieder zorgt voor een patroon of patronen die gebruikt worden om zich zo prettig mogelijk te voelen in het systeem. Bijvoorbeeld: vader, moeder, baby en peuter. Ieder gezinslid is een deel op zichzelf en samen vormen zij een systeem: het gezin. Bij systeemdenken gaat het erom wat zijn de betrekkingen tussen alle delen in het systeem.

Het gezin kan een open systeem hebben waarin continue afstemming is met de omgeving. Of een gesloten systeem waar totaal geen uitwisseling is met de omgeving. Bij afsluiting kan er een ongezonde situatie ontstaan en disbalans in het systeem.

Het gezin kan als systeem van verschillende kanten bekeken worden met als beginsel dat kinderen het verdienen om in een veilige omgeving op te groeien.

Er zijn verschillende systemen waar een kind in kan opgroeien:

Hiërarchisch systeem: Heldere kaders en duidelijke regels. Vanuit een hiërarchisch standpunt is niet iedereen gelijkwaardig. Ouders dragen een andere verantwoording dan kinderen. De opvoeding van kinderen kan sterk gericht zijn op macht
Communicatief systeem: De wijze waarop het gezin hier met elkaar omgaat en het afstemmen wordt bepaald door de onderlinge verbale en non-verbale communicatie.
Affectief systeem: Het verbonden voelen met elkaar, elkaar begrijpen, zich goed voelen bij elkaar. Oprechte interesse hebben in elkaar, het kunnen uiten naar elkaar en zich durven ‘te laten zien’ zonder schroom. Onderlinge erkenning hebben. Een gezonde mate van belangstelling hebben in elkaar en bezorgdheid voor elkaar. Er is een basis voor emotionele zekerheid, gevoel van waardering. Een gevoel van ‘jij mag er zijn’, ‘jij bent belangrijk’ waardoor het kind zich gesteund voelt in alles wat hij of zij doet met zijn talenten.

Systeemdenken

Ook zijn er verschillende opvoedingsstijlen:

Autoritaire stijl waarin gebruik wordt gemaakt van de ouderlijke macht. Het heeft een dwingend karakter
Autoritatieve stijl waarin uitgegaan wordt van de individuele behoefte en het karakter van het kind en waarin grenzen duidelijk aangegeven worden.
Laissez faire stijl waarvan het hoofdkenmerk is de ‘laat maar waaien’ stijl waarin altijd het kind centraal staat.

Een belangrijke interventie van een therapeut bij systemisch werken is het kijken naar hoe er bijvoorbeeld in het gezin gecommuniceerd wordt en welke patronen daardoor ontstaan. Er kan een disbalans in een gezinssysteem ontstaan.

SysteemdenkenVoorbeeld:

Het kan zijn dat een kind meer verantwoording neemt door de zorg op zich te nemen voor een ouder bijvoorbeeld bij verslaving, of als een vader/moeder wegvalt in het gezin. Er ontstaat dan een situatie waarin het kind geen kind meer kan zijn. Of een gezin waarin bijvoorbeeld vader zijn zoon betrekt om het op te nemen tegen moeder. Als je systemisch gaat kijken, dit kan bijvoorbeeld met een familieopstelling, dan kan het ontstaan van patronen zichtbaar worden. Waarom je doet wat je doet of waarom het gezin/systeem doet wat het doet.

 

Een familieopstelling.

FamilieopstellingEen (familie)opstelling kan worden gedaan met het gezin waarin je bent geboren en/of bent opgegroeid of met het eigen gezin/familie. Ieder lid van een familie is middels ‘onzichtbare’ draadjes met elkaar verbonden. Bewegingen van één gezinslid hebben altijd gevolgen voor de ander. Er kunnen in een gezin of in een familie oorzaken zijn waardoor het systeem uit zijn evenwicht raakt. Om dit evenwicht te herstellen kan een ander gezinslid de last op zich nemen. Er is dan sprake van een verstrikking (vaak onbewust). Kinderen kunnen deze last met zich meedragen uit liefde voor hun ouders en uit liefde voor het systeem. Kinderen offeren zichzelf op voor het geluk van hun ouders. Hierdoor kan het zijn dat het kind ook het leed van een ander gezins- of familielid mee gaat dragen. Het kind kan dan geen kind meer zijn. En zal dit mee blijven dragen in zijn leven. Dat kan zorgen voor disbalans in het systeem maar ook als individu.

Een ieder kan zijn eigen leed dragen, dat geeft de mens kracht.

Ook bij een individu kan je systemisch kijken. De kern van de benadering is dat je niet alleen kijkt naar wat je ziet maar ook naar het gedeelte wat je niet ziet. Dit zou zichtbaar kunnen worden met een opstelling. Specifieke gebeurtenissen blijken invloed uit te oefenen op het systeem. Vooraf aan de opstelling zijn feiten van belang, niet zozeer gedachten, gevoelens, wensen of dreigementen.

De inzet van representanten.

Een (familie)opstelling kan gedaan worden met representanten. Maar ook met poppetjes en attributen die in de opstelling gezet kunnen worden. Een familieopstelling kan ingezet worden bij psychische processen die te maken hebben met verbinden en loslaten. bv bloeiende en mislukte relaties, het erbij horen en uitgestoten zijn, geven en nemen, harmonie en schuld, persoonlijke bestemming etc.
Via figuren/poppetjes is er door beweging in het systeem de mogelijkheid om het onzichtbare zichtbaar te maken. Op deze manier verbinden client en therapeut zich met het wetende veld(hetgeen niet zichtbaar is maar zichtbaar gemaakt wordt)

Het kan zijn dat er meerdere opstellingen nodig zijn. Van belang is dat cliënt een verlangen heeft om zaken op te lossen. Dat is belangrijk voor de energie tijdens de opstelling. De oplossing komt meestal onverwacht en staat in teken van liefdevolle energie.

De duur van een opstelling is 1-1,5 uur.

bron: syllabus systeemdenken nemacademy.nl

Wat is van mij en wat is van een ander?

  • Voelt het leven voor jou zwaar?
  • Welk gedrag heb jij jezelf eigen gemaakt om te (over)leven?
  • Is er sprake van mishandeling, incest of andere trauma’s geweest?

Trowaves kan jou in een veilige omgeving begeleiden naar een leven waarin je voelt dat je er mag zijn, zoals je bent.

want Troost + Beweging = Kracht

Scroll naar top